Sevilcan GÜNAY/EHAEGE- İzmir’in milletvekili olarak, Herkes için insan onuruna yakışır bir hayat sağlamak için çabalayacağını kaydeden Foggo, “İktidar partilerinin “vaat” diye önümüze sunduğu şeylerin hiçbir geçerliliğinin olmadığının herkes farkında. Senelerdir çözülmeyen yoksulluğun daha da derinleşmesinin sebebinin mevcut rejim olduğunu biliyoruz, kral çıplak! Hem kırsalda hem de kentlerde yaşayanların hayatlarını çok önemli ölçüde değiştirecek projelerimiz var. İlk olarak, küçük aile çiftçilerini örnek projeler yaparak hibeyle destekleyeceğiz. Tarım sektöründeki kayıt dışılığın önlenmesini ve tarım işçilerinin sosyal haklarının güçlendirilmesini sağlamak amacıyla, sektörün çalışma koşullarına uygun sigorta destek modellerini uygulamaya koyacağız. Yerel yönetimlerle iş birliği yaparak en geç 2 yıl içinde mevsimlik tarım işçilerinin konaklama, sağlık ve temizlik başta olmak üzere yaşam standartlarının iyileştirilmesine yönelik “Mevsimsel Yaşam Alanları” projesini hayata geçirecek, çocuklarının ulaşım ve beslenme masraflarını da karşılayarak en yakın eğitim kurumuna gitmelerini sağlayacağız. Kırsalda yaşayan kadın ve gençlere sigorta desteği verecek ve emekli olmalarını sağlayacağız” ifadelerini kullandı.

 

 “KRAL ÇIPLAK!”

Seçime oldukça kısa bir süre kaldı ve her gün sahadasınız özellikle dezavantajlı köylere ve mahallere giderek vatandaşlar ile birebir iletişim kuruyorsunuz. İzmir, size seçim anlamında ne diyor? Seçimde nasıl bir sonuç bekliyorsunuz?

Evet, ev ev geziyoruz, herkesle tek tek konuşup dertleşiyoruz. Duyduğumuz şey her yerde aynı: Bıktık artık, bu sistem değişmeli, değişecek. İnsanlar pazara gitmeye utanır sıkılır olmuş. Gençler gelecek kaygısını yaşıyor, stresliler. Ebeveynler, çocuklarına iyi bir hayat sunmak için çabalıyor. Herkes stresli fakat bir o kadar da heyecanlı. Mutsuz insan çok ama umutlu insan daha çok artık. Senelerdir insanlara yapıştırılan bir anlayış var. İktidar partilerinin “vaat” diye önümüze sunduğu şeylerin hiçbir geçerliliğinin olmadığının herkes farkında. Senelerdir çözülmeyen yoksulluğun daha da derinleşmesinin sebebinin mevcut rejim olduğunu biliyoruz, kral çıplak!

İttifaklarımızla birlikte İzmir hakkını alacak. Ben, 2. Bölge 8. Sıra milletvekili adayı olarak, yarın vekil olduğumda bunun sözünü veriyorum. Herkes için insan onuruna yakışır bir hayat sağlamak için çabalayacağız, birlikte başaracağız.

Önce Derin Yoksulluk Ağı’nı anlatır mısınız? Hangi ihtiyaçtan doğdu ve ne yapıyor?

Derin Yoksulluk Ağı’nın kurucusuyum. 2021 yılının sonuna doğru ayrıldım CHP Yoksulluk Dayanışma Ofisi Koordinatörü oldum. Şu anda genç arkadaşlarım yönetimde ve çok da güzel yürütüyorlar. Derin Yoksulluk Ağı şiddetli maddi yoksunluk anlamına gelen “derin yoksulluk” alanında araştırmalar, projeler ve farkındalık çalışmaları yürütürken aynı zamanda dayanışmayı örgütleyen bir sivil inisiyatif.  2019 yılı Aralık ayında, psikoloji, sosyoloji, gazeteci, araştırmacı, sivil toplum alanında çalışan aktivistler ve  mimarlık gibi çeşitli disiplinlerden bir grup insanın bir araya gelmesiyle oluştu. Hedeflediğimiz çalışmalar doğrultusunda çalışmalarımızı yürütürken pandemi sürecine girdik. Pandemi sürecinde, ailelerin temel yaşam gereksinimlerinin sürdürülebilirliği için, acil bir müdahale planı uygulayarak Derin Yoksulluk Ağı’nı kurduk. Ailelerin temel gıdaya erişim, suya erişim, barınmaya erişim gibi haklarını savunmak ve haklarına erişime destek olmak için bir model geliştirdik. Derin Yoksulluk Ağı, salgın sürecinde desteklenmeye ve direnç kazanmaya ihtiyacı olan her bir aile için İstanbul’da gıda ve benzer destekler sağladı. Destek sağlamaya da devam ediyor.

“MASRAF OLMASIN DİYE KAHVALTI YAPMAYANLARIN ORANI YÜZDE 56!”

Türkiye’deki yoksulluğun boyutlarıyla ilgili bilgilerimiz ne kadar?

Yoksulluğun boyutlarını anlamak için sadece gelir temelli araştırmalara bakmak yetmez. Yoksulluk aynı zamanda şu ana ve geleceğe dair umutsuzluktur, sosyal destek kuyruklarıdır, istediğini değil bulduğunu yemektir, ekonomik olmak için kahvaltıyı atlamaktır, sinemaya gidememektir, sosyal çevrelerden dışlanmaktır. Yani yoksulluk illa günlerce aç kalmak, açıkta kalmak değildir. SODEV’in bir araştırmasına göre, araştırma öznelerinin yarısından fazlasının (%57,7) aldığı ücret 2 hafta yetiyor! Bir düşünelim, hangimizin maaşı asgari ücretin 3 katı? Hepimiz kıt kanaat geçiniyoruz. Alınan ücretler ne alınan eğitime ne de insan onuruna yakışır şekilde. TÜRK-İŞ’in açıkladığı Nisan 2023 açlık ve yoksulluk sınırına göre, dört kişilik ailenin gıda ve tüm diğer harcamaları için hanesine girmesi gereken toplam gelir tutarı yani yoksulluk sınırı tam 33 bin 15 lira! Yani 4 kişilik bir aileden 3 kişi de işe girse ve asgari ücrete çalışsa, yine yoksulluk sınırının altında kalıyor. 4 kişinin 4’ü de çalıştığı takdirde yoksulluk sınırı kadar gelir elde ediliyor. Peki, bu ailenin hepsi mi yetişkin? 4 kişilik bir ailenin 2’si çocuk değil mi? İnsanlar nasıl geçinecek? Biraz daha ilerleyelim… Ülkenin yarısı asgari ücrete çalışıyor fakat ülkenin bir diğer yarısı da asgari ücretten 1000 – 2000 lira fazla kazanıyor, bunları da hesap ettiğimizde gördüğümüz sonuç çok vahim. Neredeyse her 2 kişiden 1’i tedavisini ekonomik koşullar nedeniyle erteliyor. Masraf olmasın diye kahvaltı yapmayanların oranı %56! Başka bir haberde görüyoruz ki “2019 yılında 688 bin olan gıda yardımı alan kişi sayısı 2023 itibarıyla 936 bine, 1,3 milyon olan elektrik tüketim desteğinden yararlanan kişi sayısı ise 3,6 milyon kişiye yükseldi.” Yani sayısı milyonu bulan insan, devlet desteği olmadan hayatını idame ettiremiyor. Başka bir araştırmaya göre, imkan olması durumunda yurtdışında yaşamak isteyen gençlerin oranı %73! Gençler mutsuz, siyasetçilere güvenmiyor ve ülkeden gitmek istiyor! Bu duruma son vermek zorundayız, bu çocuklara, gençlere borcumuz var. Milletvekili adaylığım da bu yüzden. Çok içten söylüyorum… Önemli olan ben değilim. Önemli olanlar çocuklar ve gençler. Yeniden bir Türkiye inşa etmek zorundayız.

“CUMHURİYET HALK PARTİSİ İKTİDARINDA ÇOCUK İŞÇİ ÇALIŞTIRILMASINI ENGELLEYECEĞİZ”

Türkiye çapında çocuk yoksulluğu ve çocuk işçiler ile çalışıyorsunuz. Vekil seçildiğiniz anda bu konudaki projeleriniz nelerdir?

Yoksulluk çok boyutludur. Çocuk yoksulluğu da bu mantığa paralel olarak, çok boyutludur ve çok boyutlu şekilde ele alınmalı, çeşitli alanlarda aynı anda mücadele edilmelidir. Çocukların okul terkini engellemek, okula devamını sağlamak, erken yaşta her konuda fırsat eşitliği yaratmak en birincil hedefimiz. Çok boyutluluğa geri döneyim, çok sayıda çocuğun okula devamsızlık sebebinin okulda beslenememeleri olduğunu biliyor muydunuz? Sahada o kadar çok örnekle karşılaşıyoruz ki… Örneğin bazı aileler, çocuğuna okulda yemesi için beslenme koyamadığı için çocuk okula da gidemiyor; okulda saatlerce aç kalacak çünkü. Başka bir örnek, çocuğun yeni temiz bir forması yok, okulda dışlandığı için çocuk okula gitmek istemiyor. Yoksulluk aynı zamanda bir sosyal dışlanma sorunudur da. Hal böyle olunca çocuk ev bütçesine gelir sağlamak istiyor çünkü kendini bir yük olarak görüyor. Hangi çocuğun böyle hissetmesini isteriz? Bir çocuğun kendini yük olarak görmesinin duygusal ağırlığını tahmin edebiliyor musunuz? Yoksulluk aynı zamanda miras alınan bir olgudur da. Baba kağıt toplayıcısıysa çocuk da kağıt toplayıcı oluyor genellikle. Yoksulluğun bu şekilde devredilmesini engellemek için yerinde, sahayı bilen, insanları tanıyan, insan hakları temelli sosyal politikalar gerekiyor. Çocuklar daha 10 -12 yaşlarında, hatta bazen çok daha erken yaşlarda çalışmaya başlıyor. Cumhuriyet Halk Partisi iktidarında buna bir son vereceğiz, çocuk işçi çalıştırılmasını engelleyeceğiz. Çocuk işçiliği ile veri temelli ve ilgili paydaşların katılımıyla planlı bir şekilde mücadele edeceğiz. Çocukların erken yaşta ve zorla evlendirilmelerinin önüne geçeceğiz. Çocukların sağlık ve eğitimi için verilen nakit yardımları bakım, beslenme, giyinme ve ulaşım masraflarını da dikkate alarak yükselteceğiz. Mevsimlik tarım işçilerinin konaklama, sağlık ve temizlik başta olmak üzere yaşam standartlarının iyileştirilmesine yönelik “Mevsimsel Yaşam Alanları” projesini hayata geçirecek, çocuklarının ulaşım ve beslenme masraflarını da karşılayarak en yakın eğitim kurumuna gitmelerini sağlayacağız. Daha önceden demiştim, çocuklar için en hızlı şekilde fırsat eşitliği sağlayacağız, bunun bir yolu da yeterli beslenme ve eğitimden geçiyor. Yoksul ailelerde yenidoğan bebeklere 1 yıl boyunca başta; süt ve bebek maması olmak üzere gıda desteği vereceğiz.

Türkiye’deki genç işsizlik anlamında da birtakım çalışmalarınız oldu. Gençlerin ve kadınların daha çok istihdam da yer alması için neler yapılmalı?

Gençlerin ve kadınların istihdamına yönelik hem parti programımızda hem de altılı masanın Ortak Politikalar Mutabakat Metni’nde görebileceğiniz çeşitli somut eylem planlarımız var. Yerel kalkınmada özellikle gençler ve kadınlar için iş, istihdam, eğitim ve finansmana erişim imkanlarını artıracağız. Bunlardan bazılarından bahsetmem gerekirse: Kadın ve genç girişimciliğine yönelik özel teşvik paketleri hazırlayacağız. İktidara geldikten sonra ilk beş yılda en az 5 milyon ilave, nitelikli ve insan onuruna yaraşır gelir sağlayan iş imkanı oluşturacak, işsizliği tek haneye indireceğiz. Teknoloji geçmişi olmayan işsiz gençleri girişimciliğe, yazılım sektörüne, müşteri tecrübesi uzmanlığı gibi meslek gruplarına yönlendirerek genç işsizliği ve eksik-istihdam sorununu çözmek için yeni imkanlar oluşturacağız. Çok yönlü ve kapsayıcı işgücü ve mesleki eğitim politikaları uygulayarak işsizlikle ilgili yapısal sorunları çözüme kavuşturacağız. Kadın istihdamını destekleyecek meslek edindirme, dijital ve teknik beceri eğitimlerini çeşitlendirecek ve yaygınlaştıracağız. Kadınların iş gücüne daha aktif katılımını sağlamak amacıyla okul sonrası eğitmenli aktivite merkezleri ile kreşlerin sayısını yerel yönetimlerle iş birliği içinde mahalle düzeyinde artıracak, bu amaçla, yaşlı bakımına erişimi de iyileştireceğiz. Tarımda çalışan kadın ve 30 yaş altındaki gençlere sosyal güvenlik prim desteği sağlayacağız. Girişimcilikle ve istihdamla ilgili sağlayacağımız destekleri ve teşvikleri kadınlar lehine olacak şekilde güçlendirerek ve farklılaştırarak kadın girişimciliğinin önünü açacağız. Özellikle ev işlerinde güvencesiz ve kayıt dışı çalışan kadın ev işçilerinin İş Kanunu’na tabi olmasını sağlayacağız. Kadınların bilgi teknolojileri alanında eğitimini sağlayarak bu alanlarda istihdamını teşvik edeceğiz. 

 

“TÜM İNSANLARIN EŞİT FIRSATLARA, HAYALLERE SAHİP OLMASI İÇİN ÇALIŞACAĞIM”

Son olarak İzmir’i Mecliste nasıl temsil etmek, İzmir ile ilgili hangi konuları gündeme getirmek istersiniz?

Biliyorsunuz uzun yıllar özellikle sivil toplumda çalıştım. Şimdi bu çalışmaları önce İzmir, sonra tüm Türkiye’ye yaymak için milletvekili adayı oldum. İlk olarak Genel Başkanımız Kemal Kılıçdaroğlu’nun gözbebeği projesi Aile Destekleri Sigortası yoksullukla mücadelenin yasal bir dayanak ve kurumsal araçlarla ele alınmasını sağlayarak başlayacağız. Bayındır’da, Menemen’de, Ödemiş’te günlük güvencesiz yevmiyeyle tarlada çalışan kadınlarla, Kiraz’da, Beydağ’da köylerde hayvancılık yapan insanlarla, Bayındır’da, Karşıyaka’da ev temizliğine gidenlerle, Kemalpaşa’da günlük işlerde çalışanlarla tanıştım, konuştum, sorunlarını dinledim, çözüm önerilerimizi paylaştım. Hem kırsalda hem de kentlerde yaşayanların hayatlarını çok önemli ölçüde değiştirecek projelerimiz var. İlk olarak, küçük aile çiftçilerini örnek projeler yaparak hibeyle destekleyeceğiz. Tarım sektöründeki kayıt dışılığın önlenmesini ve tarım işçilerinin sosyal haklarının güçlendirilmesini sağlamak amacıyla, sektörün çalışma koşullarına uygun sigorta destek modellerini uygulamaya koyacağız. Yerel yönetimlerle iş birliği yaparak en geç 2 yıl içinde mevsimlik tarım işçilerinin konaklama, sağlık ve temizlik başta olmak üzere yaşam standartlarının iyileştirilmesine yönelik “Mevsimsel Yaşam Alanları” projesini hayata geçirecek, çocuklarının ulaşım ve beslenme masraflarını da karşılayarak en yakın eğitim kurumuna gitmelerini sağlayacağız. Kırsalda yaşayan kadın ve gençlere sigorta desteği verecek ve emekli olmalarını sağlayacağız. Milletvekili olduğumda yapacağım çalışmalar tam da bu çizgide ilerleyecek, tüm insanların eşit fırsatlara, hayallere sahip olması için çalışacağım. Örneğin yoksul mahallelerde yaşayan çocukların okul terkini engellemek için çalışacağım. Çocuklar erken yaşta okulu bırakmak zorunda kalıyor, bazen maddi sebeplerle evet ama bazen de sosyal sebeplerle. Biliyorsunuz, yoksulluk aynı zamanda bir sosyal dışlanma halidir. Dolayısıyla çocuk yoksulluğunu veya yoksulluk kaynaklı okul terkini engellemek için gelir odaklı yaklaşımlar tek başına yetmez. O çocuğun okula rahatça gidebileceği ortamlar ve koşullar yaratmak için çalışacağım. Kadınlar için mahallenin ortasında terlikleriyle yürüyüp gidebileceği merkezler, çocuklar için kreşler, gençler için mesleki eğitim merkezleri için çalışacağım, hepsini de o insanlarla yapacağım. Birlikte yapacağız, çünkü o mahallelerdeki ihtiyaçların tespitinde yol gösterici o mahallede yaşayanlar olacak.