Sevilcan GÜNAY / EHA- Ege Turistik ve Konaklamalar Birliği (ETİK) Başkanı Mehmet İşler, şu an özellikle konaklama ve tur şirketlerinin çok zor durumda olduğunu ifade etti. İşler, “Cirona Virüsünün kendisinden daha çok yarattığı panik ve korku ekonomik alanda etkili oluyor. Şöyle ki örneğin geçen sene gripten yılda 50 bin, ayda da 4 bin kişi öldü. Şu ana kadar dünyada Corona’dan ölen sayısı 4 bin 800 yani 5 bin civarında. Baktığımızda bir yılda gripten 50 bin kişinin öldüğünde bir salgın hastalık açıklanmadı ama Corona Virüste bu çok büyük bir vaka olarak karşımıza çıktı. Nitekim İngiltere bugün açıkladı ve hiçbir önlem almayacaklarını söylediler. İngiliz yetkililer bu virüs doğal olarak yayılır, adapte olur ve daha sonra bağışıklık sisteminden yok olur gider diyor. Avusturalya, Amerika aşıyı bulduk diye açıklama yapıyor. Bunlar da bize şunu gösteriyor virüsün kendisinin yaratmış olduğu hasardan daha çok korku ve panik piyasaları olumsuz etkiliyor. Bu durumda iki aşama var; birincisi sağlık alanında yapılması gerekenler, ikincisi ise ekonomide bırakmış olduğu hasar ve hasarlarla ilgili tedbirler. Dün gece yarısı bir açıklama yapıldı; Bar, diskotek, gece kulüplerinin kapatılması istendi. Böyle olduğu zaman insanlar da şöyle negatif bir algı da oluşuyor. Gündüz restoranda, kafede, AVM’lerde bu virüs bulaşmıyor da gece olunca barda, gece kulübünde mi bulaşıyor? Bunun yanında şu anda belediyelerde yüzlerce kişi bir arada çalışıyor, onlarda bu risk yok mu da barları, gece kulüplerini kapatıyorlar. Eğer bir tedbir alınacaksa o zaman tüm toplu alanların kapatılması gerekir. Burada ben Türkiye’nin çok dengeli ve aynı zamanda eşitlikçi bir karar almadığını görüyorum. Bunun sonucunda da mart ayının sonu ve 16 Nisan’a kadar turizm sıkı bir süreçten geçecek gibi görünüyor. Bunun kötü senaryosu 16 Nisan’a kadar turizmde yaprak kımıldamayacak ve 16 Nisan’dan sonra havaların da ısınması ile bir nebze de olsa virüs riskinin azalacağı, Avrupa’nın satışlara mayıs ayında devam edeceği, haziran ayını belki geçen yılla kafa kafaya getiririz. Temmuz, ağustos, eylül, ekim artı verir ve böylelikle sezonu 4-4.5 ayda bitirmiş oluruz. Ancak bunun ardından Türkiye’de ekonomik olarak ciddi bir mağduriyet ve kayıp olacak. Çalışanların mağdur olmaması için 16 Nisan’a kadar belki evinden ya da yarı zamanlı çalışma seçenekleri değerlendirilebilir veya işverenler çalışanlarını izne gönderdiğinde yarım maaşla gönderecek. İşte bir takım tedbirler Turizm Bakanlığı’nın nezdinde görüşülüyor ve Çarşamba günü çıkacak olan nihai kararı bekliyoruz” diye konuştu.

İŞLER: TURİZM SEKTÖRÜ MUTLAKA DESTEKLENMELİ

Bu kaotik ortamdan her zaman olduğu gibi turizm çalışanlarının çok olumsuz etkileneceğini ifade eden Başkan İşler, “Havayolları, hoteller, kafeler, barlar, restoranlar, acenteler, AVM’ler çok olumsuz etkileniyor. Bunun içinde sektörün kesinlikle desteklenmesi lazım. Bu yöndeki taleplerimizi Sayın Turizm Bakanımıza ilettik. Dedik ki; bir Turizm Geliştirme Ajansı’na, iki konaklama vergisine bu yıl hiç alınmasın, üç bu geçen iki veya üç aylık sürede SGK primimiz alınmasın. Aynı Garanti kredi fonundaki gibi devlet tarafından bir takım kredilerin açılması ve faiz oranlarının da düşürülmesi gerektiğini belirtti. Öte yandan bir otelde Corona Virüs vakası görüldüğünde ve o hotel karantinaya alındığında oradaki insanların masraflarını kim karşılayacak? Corona Virüs vakasında diğer misafirler otelde kalmak istemeyecek ve o insanı ağırlamak istemeyecek. Sigorta şirketlerini incelediğimiz zaman Avrupa’daki sigorta şirketleri bu riski poliçeye dahil ediyor ve bu riski de satın alıyor. Ancak aynı şirketler Türkiye söz konusu olduğunda bu riski almıyor. Türkiye’ye 3. Dünya ülkesi uygulaması yapılıyor. Corona Virüs riskini Avrupa’da bir sigorta şirketi olarak satın alıyorsun. Ama Türkiye’de bu olursa ben bunu kar kaybı olarak saymam. Çünkü bu riski satın almam diyorsun. Bunları alt alta koyduğumuzda Türkiye ekonomisine daha fazla darbe vurmaması için turizmcinin bugün yanında olunması ve desteklenmesi lazım. Turizm derken de sadece konaklama sektöründen söz etmiyorum; havayolları, acenteler, barlar, restoranlar, rehberler, kurvaziyerler, hava meydanları, taksiciler, kafeler, AVM’ler. Bu sektör tam 54 sektörü içinde barındırıyor. Yani ekonominin can damarı, lokomotifi olan turizmin muhakkak ama muhakkak çarşamba günü Sayın Cumhurbaşkanımızın açıklayacağı bir takım tedbirlerle destelenmesi lazım. Aksi halde Corona Virüsün yaptığı bir ekonomik darbe ile de karşı karşıya kalırız. Eğer bir ekonomik dar boğaza girersek bunu atlatabileceğimizle ilgili de ciddi şüphelerim var” dedi.

‘YERLİ TURİST DE GELMEYEBİLİR’

TUI AG eski adıyla Touristik Union International AG Merkezi’nin 31 Mart’a kadar tüm rezervasyonları durdurduğunu hatırlatan Başkan İşler, “Otellerde yapılan rezervasyonlar iptal ediliyor ve rezervasyon gelmiyor. Petrol fiyatları 54 dolardan 30 dolara düşüyor. İnsanlar ekonomik olarak sıkılacaklar. Antalya’ya 7 milyon 200 bin gelen Ruslar, 3.5, 4 milyona kadar gerilecek ve bu büyük bir kayıptır. Aynı şekilde yurt içinde de insanların işleri iyi gitmeyecek; ithalat ve ihracat sektöründe sorunlar yaşanabilir. Mesela şu an oteller personel alımı yapmıyor. Otellerin açılması mayıs başına ertelendi. Bunun yanında bu tesislere, kafelere, barlara süt, kahve, meyve sebze satan kuruluşlar satış yapamıyor. Bu risk sadece yurtdışında var, Türkiye’de yok dese de yerli turist parayı nerden bulacak? Dışarıya gitmek istemeyen içeri gelmek isteyen yerli turistin ekonomik gücü ne kadar olacak bu da bir soru işareti? Eğer ki gereken tedbirler alınmazsa kimsenin tatile gidecek parası olmaz. İnsanlar paralarını koruma yolunu seçerler” ifadelerini kullandı.

‘VATANDAŞ SEYAHATA ÇIKMAK İSTEMİYOR’

Şu an tur şirketlerinin zor günlerden geçtiğini ve 3 günlük turlara dahi talep olmadığını belirten İşler, “Şu anda insanlar tura gidemez ya da tur şirketleri turları durdursun şeklinde bir yasak yok. Ancak şu an hiç kimsenin gündeminde seyahat yok. Kimse tatil yapmak istemiyor. Gittiğim yerden bir virüs kaparım ya da karantina da kalırım ve dönemem korkusuyla kimsenin seyahat arzusu yok. Tur şirketlerinin durumu konaklama sektörü kadar kötü. İyi desteklenmezlerse hem seyahat acenteleri, hem tur operatörleri hem de oteller maalesef iflasla karşı karşıya kalabilir” dedi.